حسابگر بی حساب!
منطق خداوند، برایم خیلی عجیب است و گاه غیر قابل درک! نه با چشم ظاهر و نه با چشم دل نمی توانم آن را فهم کنم. حقا که خود بهترین را گفته« لَّا تُدْرِکُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ یُدْرِکُ الْأَبْصَارَ ۖ وَهُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ: چشمها او را درنمىیابند و اوست که دیدگان را درمىیابد، و او لطیف آگاه است.[1]»
چند سال پیش، عزیزی میگفت: «همه کار خدا عدل است و عدل. در هر زمان و هر مکان، برای هر کس به شیوه ای خاص خداوندگاری میکند.» اکنون بعد از مدتها به عمق این سخنش پی میبرم. اصلا باید به گونهای خداییش را نشان دهد تا فراموش نشود. «وَبَلَوْنَاهُم بِالْحَسَنَاتِ وَالسَّیِّئَاتِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ: و آنها را به خوشیها و ناخوشیها آزمودیم، باشد که ایشان بازگردند.[2]» چرا که شاکلهی هر کدام از ما طوری است که بعضی با نعمت و شکرگزاری متوجهش میشویم و بعضی با سختی و گرفتاری. «قُلْ کُلٌّ یَعْمَلُ عَلَىٰ شَاکِلَتِهِ فَرَبُّکُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدَىٰ سَبِیلًا: بگو، [3]هر کس بر حسب ساختار [روانى و بدنى] خود عمل مىکند، و پروردگار شما به هر که راهیافتهتر باشد داناتر است.»
اگر می خواهید، بیشتر با منطق خداوندی آشنا شوید، فقط چند لحظه با این آیات همراهی کنید:
لِیَجْزِیَهُمُ اللَّـهُ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَیَزِیدَهُم مِّن فَضْلِهِ ۗ وَاللَّـهُ یَرْزُقُ مَن یَشَاءُ بِغَیْرِ حِسَابٍ: تا خدا بهتر از آنچه انجام مىدادند، به ایشان جزا دهد و از فضل خود بر آنان بیفزاید، و خدا[ست که] هر که را بخواهد بىحساب روزى مىدهد.[4]
تُولِجُ اللَّیْلَ فِی النَّهَارِ وَتُولِجُ النَّهَارَ فِی اللَّیْلِ ۖ وَتُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَتُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِّ ۖ وَتَرْزُقُ مَن تَشَاءُ بِغَیْرِ حِسَابٍ: شب را به روز در مىآورى، و روز را به شب در مىآورى؛ و زنده را از مرده بیرون مى آورى، و مرده را از زنده خارج مىسازى؛ و هر که را خواهى، بىحساب روزى مىدهى.[5]
وَمَن یَتَّقِ اللَّـهَ یَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَیَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لَا یَحْتَسِبُ : و هر کس تقوای الهی پیشه کند، خداوند راه نجاتی برای او فراهم میکند، و او را از جایی که گمان ندارد روزی میدهد[6].
لِیَجْزِیَ اللَّـهُ کُلَّ نَفْسٍ مَّا کَسَبَتْ ۚ إِنَّ اللَّـهَ سَرِیعُ الْحِسَابِ: تا خدا به هر کس هر چه به دست آورده است جزا دهد، که خدا زودشمار است.[7]
در میان این همه حسابگری های بی حسابش، فقط توانستهام یک منطق سازگار با حساب خود بیرون بکشم:
أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا یَأْتِکُم مَّثَلُ الَّذِینَ خَلَوْا مِن قَبْلِکُم ۖ مَّسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّىٰ یَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَىٰ نَصْرُ اللَّـهِ ۗ أَلَا إِنَّ نَصْرَ اللَّـهِ قَرِیبٌ: آیا پنداشتید که داخل بهشت مىشوید و حال آنکه هنوز مانند آنچه بر [سر] پیشینیان شما آمد، بر [سر] شما نیامده است؟ آنان دچار سختى و زیان شدند و به [هول و] تکان درآمدند، تا جایى که پیامبر [خدا ]و کسانى که با وى ایمان آورده بودند گفتند: «پیروزى خدا کى خواهد بود؟» هش دار، که پیروزى خدا نزدیک است.[8]
همین و بس...